Karl Popper en de evolutietheorie

 

Inleiding

Binnen de wetenschap hebben religie en het logisch positivistische denken (objecten vallen naar beneden, omdat ze hun natuurlijke plaats zochten) lange tijd een grote invloed gehad op wetenschappelijke theorieën. Volgens Popper (1902) is wetenschappelijk een rationele onderneming: wetenschappelijke theorievorming is niet een kwestie van smaak, macht, mode, of iets dergelijks en ook niet van een onwankelbare feitenkennis. Popper heeft het falsificatieprincipe ingevoerd bij de vorming van wetenschappelijke theorieën.

Het toetsen van een theorie volgens de methode van Popper

zwarte zwaan

  • Een theorie wordt getoetst aan de hand van een singuliere uitspraak, de basiszin.

  • De basiszin kan in tegenspraak zijn met een theorie. Daarmee is die basiszin een potentiële falsificator (Theorie: ‘Alle zwanen zijn wit’. Potentiële falsificator: ‘Er is één zwarte zwaan’)

  • Wanneer de falsificator wordt aanvaard - 'Er is één zwarte zwaan' - wordt de universele uitspraak over witte zwanen, weerlegd. Wanneer de falsificator niet wordt aanvaard krijgt de theorie een hogere 'corroboratiegraad'.

 

Een hogere corroboratiegraad betekent volgens Popper niet dat een uitspraak met een hogere corroboratiegraad meer waar is dan een uitspraak met een lagere corroboratiegraad, omdat ook een uitspraak met een hoge corroboratiegraad bij een volgende cruciale test weerlegd kan worden.

De evolutietheorie in een notendop


De evolutietheorie van Darwin berust op vijf constateringen (feiten) en drie conclusies. Eerst de feiten:

  1. Ieder organisme produceert méér nakomelingen dan er uiteindelijk in leven blijven.

  2. Normaal blijft de populatiegrootte constant.

  3. De hulpbronnen (zoals voedsel, ruimte) zijn onvoldoende voor alle nakomelingen.

  4. Ieder individu is uniek en verschilt van de anderen (variatie).

  5. Sommige individuele variaties zijn erfelijk (treden weer op in het nageslacht).

 

Dan de conclusies:

  1. Strijd om het bestaan (struggle for life).

  2. Natuurlijke selectie: afhankelijk van de omstandigheden zullen sommige variëteiten het makkelijker hebben om te overleven dan andere.

  3. Dit kan na vele generaties aanleiding geven tot het ontstaan van nieuwe soorten (evolutie).


berkenspanner

Vraagstuk

Is volgens Popper de evolutietheorie een falsifieerbare theorie, of juist niet?

 

Hint

De berkenspanner (Biston Betularia) is een mot die in Engeland op bomen voorkomt/voorkwam en daar door zijn kleur redelijk beschermd was tegen de vogels, die zulke beestjes eten. Door de industriële luchtvervuiling hebben veel bomen in steden en industriegebieden de afgelopen eeuw echter een nagenoeg zwarte kleur gekregen, waardoor de berkenspanner zijn bescherming verloor.