Het geocentrische model van Ptolemaeus

Het geocentrische model van Ptolemaeus

De aarde staat onbeweeglijk in het middelpunt in het heelal. Er zijn diverse varianten van dit model geweest in de loop van de geschiedenis. De meest geavanceerde variant daarvan is het model van Ptolemaeus. Dit model beschrijft buitengewoon nauwkeurig alle bewegingen aan de hemel. Het is tot in de zestiende en zeventiende eeuw het heersende model geweest in de westerse wetenschap. Ook in de latere eeuwen hield het aanhangers.

 

Acht elementen van het model van Ptolemaeus

  1. In het midden staat de aarde stil.

  2. De hemellichamen bewegen in cirkels om de aarde heen.

  3. De sterren zijn het verst verwijderd; zij draaien in iets minder dan een dag om de aarde heen.

  4. De zon draait in 24 uur om de aarde.

  5. De maan is het dichtst bij de aarde, zij draait in iets meer dan 24 uur rond de aarde, zodat zij in 29,5 dag een omwenteling minder om de aarde heen heeft gemaakt dan de zon.

  6. De planeten draaien ook in cirkels om de aarde heen, maar daarnaast beschrijven zij nog een andere beweging: een epicyclus. Een epicyclus is een cirkel waarvan het middelpunt op een andere cirkel ligt.

epicyclus

  1. Bij de planeten die steeds in de buurt van de zon blijven (Venus en Mercurius), ligt het middelpunt van de epicyclus op één lijn met de aarde en de zon. De omloopstijd van die epicyclus is de waargenomen tijd die Venus en Mercurius nodig hebben om weer op dezelfde positie ten opzichte van de zon te komen.

  2. Het middelpunt van de epicyclus van de andere planeten ligt niet op één lijn met de aarde-zon. De omloopstijd is iets korter dan 24 uur, zodat bijvoorbeeld Mars in twee jaar een omloop meer heeft gemaakt dan de zon. De omloops van de epicyclus wordt zo gekozen dat de teruggaande beweging precies beschreven wordt.

 

Met deze cirkels en epicyclussen kunnen alle bewegingen aan de hemel tot op de ééntiende graad nauwkeurig beschreven worden. Het model voldoet dus heel goed.