HomeBiologieTheorie ► Organische stoffen

 

Organische stoffen

 

Koolhydraten (sachariden)

Koolhydraten zijn een verzamelnaam voor mono-, di- en polysachariden.

 

glucoseMonosachariden

Monosachariden worden gekenmerkt door een enkele ringstructuur met meerdere OH-groepen. De belangrijkste monosacharde is glucose: C6H12O6.

 

saccharoseDisachariden

Disachariden worden gekenmerkt door een dubbele ringstructuur (met formule C12H22O11). Deze dubbele ringstructuur is ontstaan door een condensatiereactie van twee monosachariden. De bekendste disaccharide is sacharose.

 

Polysachariden

Polysachariden ontstaan door veel gekoppelde glucosemoleculen en hebben de formule (C6H10O5)n; hierbij is n een groot getal. Een polysacharide kan onvertakt zijn (bijv. zetmeel) of vertakt (bijv. glycogeen).

 

zetmeel glycogeen

Eiwitten (proteïnen)

Eiwitten zijn (condensatie)polymeren van aminozuren die door peptidebindingen zijn gekoppeld. Er zijn twintig verschillende aminozuren; deze hebben een algemeen geldende structuurformule (met een NH2-, een COOH- en een restgroep). Acht aminozuren moet je via je voedsel binnenkrijgen, omdat het menselijke lichaam deze niet zelf kan maken. Dit zijn de essentiële aminozuren.

aminozuur peptidebinding

Vetten (lipiden)

Lipiden zijn vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen. Triglyceriden (de eetbare vetten en oliën) zijn een voorbeeld van lipiden en worden gekenmerkt door een glycerol waaraan drie vetzuren door een condensatiereactie gekoppeld zijn. Een vetzuur kan verzadigd zijn: bevatten geen C=C-bindingen of onverzadigd: bevatten één of meer C=C-bindingen. Andere voorbeelden van lipiden zijn fosfolipiden (in (cel)membranen), cholesterol (in membranen en bloed) en steroïden (hormonen).

triglyceride vetrzuren

 

nucleinezuurNucleïnezuren

Nucleïnezuren zijn polymeren van nucleotiden. Een nucleotide is opgebouwd uit een monosacharide, een fosfaatgroep en een stikstofbase. Er bestaan twee groepen nucleïnezuren: RNA en DNA.
Meer informatie is te vinden in de lemma nucleotide op Kennislink.nl.

 

Links

Engelstalig hoofdstuk met meer informatie over organische stoffen (incl. afbeeldingen en vragen): Organic Compounds Essential to Human Functioning